Cái tủ quần áo gỗ công nghiệp nặng đúng 80kg, tôi với một cậu phụ việc khiêng lên tầng 4 không có thang máy. Tới chiếu nghỉ thứ hai thì khách đứng trên nhìn xuống buông một câu khiến tôi muốn buông luôn tay: "Anh cố lên, cái tủ này hồi đó mua có 4 triệu mà giờ sửa hết 3 triệu rồi." Nói thẳng, 11 năm làm nghề mộc kiêm lắp ráp tự do, tôi gặp câu kiểu này không biết bao lần. Điều buồn cười là, thứ tốn tiền nhất chưa chắc là món đồ đẹp nhất trong nhà. Nếu anh chị đang nghiên cứu noi that trước khi quyết định mua sắm, thì câu chuyện dưới đây là những gì tôi đúc kết từ hàng trăm ca tháo dỡ ở chung cư và nhà phố.
Chi phí thật của một món đồ gỗ không nằm ở lúc mua
Người mua hay nhìn mỗi con số trên hóa đơn. Nhưng để món đồ nằm được trong phòng ngủ, bạn còn trả thêm một mớ khoản mà người bán thường nói lướt. Đồ gỗ công nghiệp giá 4-7 triệu đa phần bán kèm công chở và lắp ráp 300-800k. Lên tầng không thang máy thì cộng thêm 100-200k mỗi tầng. Có lần tôi chở cho một khách ở quận 7: tủ niêm yết 5,2 triệu, cộng vận chuyển 450k, lắp ráp 500k, lên tầng 3 thêm 400k, tổng rơi vào 6,5-7 triệu mới yên vị trong phòng. Và đó là đồ mới. Sắm đồ thanh lý tưởng rẻ, nhưng tiền tháo, khiêng vác, thay ray trượt có khi còn cao hơn mua mới. Có lần tôi ký một ca tháo tủ cũ ở Bình Thạnh: khách mua lại 2,5 triệu, trả tôi 1,2 triệu để dỡ và chở, thay 4 bản lề hết 300k, tính ra gần 4 triệu, chưa kể hai lần hư mặt cánh vì gỗ đã mục ở chân. Cho nên, tôi vẫn khuyên câu này: khi tính giá, hãy cộng hết mọi khoản phải trả để món đồ thực sự nằm trong nhà.
Sửa chữa hay thay mới đều có một điểm gãy giống nhau mà ít ai để ý
9 trong 10 ca gọi sửa tủ, giường ngủ, kệ tivi mà tôi gặp đều rơi vào đồ gỗ công nghiệp đã ăn nước ở chân hoặc mặt tiếp giáp sàn. Đây là điểm gãy chung: gỗ tiếp xúc nền ẩm lâu dần thì trương ra, bản lề long dần, rồi cả tấm xệ xuống. Bạn có thể thay bản lề một lần, hai lần, nhưng phần gỗ đã hỏng thì vá chỉ đỡ được vài tháng. Tiền sửa thường rơi vào 60-70% giá trị món đồ mới. Ví dụ cụ thể: một ca cái giường 1m6 sửa lại hết 1,8 triệu, trong khi mua mới loại tương đương là 3,2 triệu. Tôi đã từng nhận ca đó, và nói thẳng là sau khi hoàn tất, chính tôi cũng thấy cái giường đó không thể trụ thêm hai năm nữa. Từ nhiều năm nay tôi dùng một ngưỡng đơn giản: nếu tiền sửa vượt 50% giá món mới, tôi nói khách thay. Dưới ngưỡng đó, sửa vẫn có lý nếu phần khung còn tốt. Nghe thì lạnh lùng, nhưng kiểu tiếc của nhiều khi làm khách tốn gấp hai. Tôi từng sai chính chỗ này: nhận một chị sửa cái tủ đã mục chân, xong ba tháng sau nhắn tôi tới vì nó sập tiếp, và lần đó tôi chịu sửa lại miễn phí.
Mấy món đồ tôi khuyên khách đừng bao giờ mua để dọn nhà
Công việc khiêng vác dạy tôi đoán trước số phận của món đồ qua cân nặng và cách nó được ghép. Có ba món tôi gặp hỏng nhiều nhất mỗi lần dời nhà, và bản thân tôi nói thẳng không nên mua nếu bạn biết sẽ dọn trong vài năm tới.
- Tủ quần áo liền khối trên 1m8, tầm 70-90kg, mỗi lần chuyển phải dỡ cả cánh lẫn hậu, hư bản lề tầm 30-40% sau 2-3 lần dời.
- Giường có hộc kéo liền, khung khoảng 60kg, khiêng hay nứt góc, mà hộc thì chẳng tháo rời được.
- Kệ trang trí bắt tường dài quá 1m2, tháo ra là lỗ chốt chi chít, mặt tường hư, khi lắp lại khó cân được.
Thay vì vậy, tôi hay gợi ý tủ rời từng khối ghép lại nhau, hoặc giường khung sắt tháo rời. Mấy món đó khiêng nhẹ hơn, khi dời nhà chỉ dỡ vài con ốc, long thì thay mô-đun đó, đâu cần bỏ cả món. Đáng tiếc là lúc mua, người ta ít khi hỏi chuyện này, tới lúc chuyển mới nhận ra sự đắt đỏ của một khối gỗ liền.
Nghề này dạy tôi cách nhìn một căn nhà trước khi nhìn vào đồ đạc
Trước khi nói chuyện nội thất với ai, tôi luôn luôn đo ba thứ trước: cửa buồng thang, chỗ nghỉ cầu thang, và độ rộng hành lang. Nghe buồn cười nhưng nó cứu cả hai bên khỏi một mớ rắc rối. Có lần ở một chung cư cũ, thang máy chỉ tải được 600kg, tủ quần áo đóng sẵn theo thiết kế đẹp chẳng vào được. Tôi buộc tháo mặt cánh, gọt phần hậu, rồi mới đưa lên nổi. Khách đứng nhìn mà xót ruột, bởi miếng gỗ đã cắt thì không nối lại nguyên vẹn được. Giả sử lúc đặt đóng, ai đó chịu khó ngó thang máy trước, mọi thứ đã dễ hơn nhiều. Một bác lớn tuổi tôi nhớ hoài: bác chỉ dời vị trí cái giường và bỏ bớt một kệ trang trí, không mua sắm gì mới mẻ mấy, vậy mà căn phòng nhìn rộng và dễ sống hơn rõ rệt. Nhiều khi, cách nhìn và vị trí món đồ quan trọng hơn số tiền bạn bỏ ra cho nó. Nên lần tới, nếu anh chị định sửa chữa hay dời món nào, thử đo đạc cái lối đi trước đã. Bạn đang để ý tới chuyện đó chưa?